Zanzibar, Machi 9, 2026 — United Nations Development Programme (UNDP) Tanzania kwa kushirikiana na Serikali ya Uingereza kupitia Foreign, Commonwealth & Development Office (FCDO) wametoa zaidi ya TSh milioni 70 kama mtaji wa awali (seed funding) kusaidia biashara bunifu zilizoanzishwa na wanafunzi wa vyuo vikuu nchini Tanzania.
Ufadhili huo umetolewa katika msimu wa pili wa Mpango wa Kubadilishana Ujuzi miongoni mwa Wahadhiri wa Vyuo Vikuu Afrika ya Mashariki, uliofanyika kwa siku tatu katika kampasi ya Indian Institute of Technology Madras Zanzibar.
Mpango huo uliwaleta pamoja wabunifu wanafunzi, viongozi wa vyuo vikuu, wakufunzi pamoja na wadau wa mfumo wa ubunifu, kwa lengo la kuimarisha nafasi ya vyuo vikuu kama injini za ujasiriamali na ubunifu.
Mpango huu unaendeleza mafanikio ya toleo la kwanza lililojulikana kama RISE 4.0, ambalo liliweka msingi wa kusaidia vijana wabunifu kubadilisha mawazo ya darasani kuwa biashara halisi zinazoweza kukua na kushindana sokoni.
Ushirikiano wa Kuimarisha Mfumo wa Ubunifu
Mpango huu unatekelezwa na UNDP kupitia Mradi wa FUNGUO, kwa ushirikiano na FCDO. Ushirikiano huu unalenga kuimarisha mfumo wa ubunifu nchini Tanzania kwa kuwaunganisha wanafunzi na:
- Ushauri elekezi (mentorship)
- Fursa za ufadhili
- Mafunzo ya ujasiriamali
- Mitandao ya wadau wa ubunifu na wawekezaji
Kupitia mpango huu, wabunifu vijana wanapata mazingira bora ya kuendeleza mawazo yao hadi kuwa biashara endelevu.
Mafunzo na Ushauri kwa Wabunifu Vijana
Kabla ya kutangazwa kwa washindi, timu za wanafunzi zilipata mafunzo na ushauri wa kina kutoka kwa wataalamu wa vyuo vikuu na wadau wa mfumo wa ubunifu.
Mafunzo hayo yalijikita katika:
- Uundaji wa mawazo ya biashara
- Ukuaji wa biashara changa (startups)
- Mikakati ya kuingiza ubunifu sokoni
- Kujenga biashara zinazoweza kupanuka na kushindana kibiashara
Hatua hii ililenga kuhakikisha kuwa mawazo ya ubunifu yanageuzwa kuwa miradi yenye uwezo wa kibiashara.
Biashara Sita Zafika Fainali
Biashara bunifu sita zilifanikiwa kuingia hatua ya fainali ya mpango wa mwaka huu:
- Vestis
- Naarad
- CropIQ
- Carbon Trace
- Ecofy
- Power Taka
Mshindi wa jumla, Vestis, iliyoanzishwa na wanafunzi wa University of Dar es Salaam, ilipokea TSh milioni 15 kama mtaji wa awali.
Jukwaa la Vestis linalenga kurahisisha ununuzi na uuzaji wa nguo mtandaoni, likiwasaidia watumiaji kuokoa muda na gharama za usafiri wanazotumia kwenda sokoni.
Msaada Endelevu kwa Startups
Mbali na ufadhili wa awali, biashara hizi bunifu zitaendelea kupata msaada kupitia:
- Fursa za kuwasilisha mawazo kwa wawekezaji
- Mafunzo ya masoko na uendeshaji wa biashara
- Ushauri elekezi kutoka kwa wataalamu
- Mitandao ya wadau wa ubunifu na wawekezaji
Hatua hizi zinalenga kusaidia biashara changa kukua na kupata nafasi katika soko la ushindani.
UNDP: Kuendeleza Ubunifu wa Vijana
Akizungumza katika hafla ya utoaji wa tuzo, Joseph Manirakiza, Meneja wa Mpango wa FUNGUO katika UNDP Tanzania, alisema mpango huo unaonesha dhamira ya kuendelea kuimarisha ubunifu wa vijana nchini.
“Kupitia Mpango wa FUNGUO, UNDP imekuwa ikiunga mkono ukuaji wa ubunifu unaotokana na vyuo vikuu nchini Tanzania. Mpaka sasa, zaidi ya biashara bunifu 70 zinazoongozwa na wanafunzi zimefaidika na mpango huu,” alisema.
Aliongeza kuwa kwa kushirikiana na Serikali ya Uingereza, mpango huo unalenga kupanua wigo wa fursa kwa wabunifu vijana wengi zaidi nchini.
Serikali Yaunga Mkono Ubunifu wa Wanafunzi
Kwa upande wake, Dkt. Erasto Mlyuka, Kaimu Mkurugenzi wa Tanzania Commission for Science and Technology (COSTECH), alisisitiza umuhimu wa vyuo vikuu kujenga uwezo wa ujasiriamali kwa wanafunzi.
“Vyuo vikuu vinapaswa kuwajengea wanafunzi uwezo na ujuzi wa ujasiriamali ili wanapohitimu wawe tayari kuanzisha kampuni zao badala ya kutafuta ajira pekee,” alisema.
Aliongeza kuwa serikali itaendelea kuunga mkono mipango inayochochea ubunifu na maendeleo ya teknolojia miongoni mwa vijana.
Vestis: Fursa Mpya kwa Soko la Mitandaoni
Kwa niaba ya timu iliyoshinda, Kelvin Erasto kutoka Vestis alisema ufadhili huo utasaidia kupanua shughuli za kampuni hiyo.
“Msaada huu utatusaidia kupanua jukwaa letu na kuwafikia watumiaji wengi zaidi. Pia tunatarajia kuendelea kupata mafunzo na ushauri ili kuimarisha mtindo wetu wa biashara,” alisema.
Vyuo Vikuu Kama Injini za Ubunifu
Mpango huo ulifanyika chini ya kaulimbiu:
“Vyuo Vikuu kama Injini za Ubunifu: Kujenga Njia Endelevu kutoka Maarifa mpaka Biashara.”
Kwa siku tatu kuanzia Machi 4 hadi 6, wahadhiri wa vyuo vikuu, watunga sera na wadau wa mfumo wa ubunifu walikutana kujadili namna taasisi za elimu ya juu zinavyoweza kuchangia zaidi katika uanzishaji wa biashara bunifu, tafiti zenye thamani ya kibiashara, na ukuaji wa uchumi wa ubunifu Tanzania na Afrika Mashariki.
Kwa kuunganisha ujenzi wa uwezo, ushauri elekezi na mtaji wa awali, mpango huu unalenga kujenga mazingira yanayoweza kusaidia biashara bunifu zinazozaliwa vyuoni kuunda ajira, kutatua changamoto za maendeleo na kuchochea ukuaji wa uchumi wa ubunifu nchini Tanzania.
No comments:
Post a Comment